Thich Nhat Hanh

Thich Nhat Hanh - Geen dood geen vreesGeen dood geen vrees door Thich Nhat Hanh is een voor iedereen zeer toegankelijk boek. De Vietnamese zenleraar, dichter en vredesactivist Thich Nhat Hanh verdient hier afzonderlijk aandacht. Hij is auteur van een uitzonderlijk omvangrijk oeuvre waarin hij boeddhisme voor een westers publiek inzichtelijk probeert te maken. Leven in aandacht (mindfulness) staat centraal in zijn benadering, evenals ‘interpenetratie’ (interzijn) van alles wat bestaat. “Als je goed kijkt, dan zie je in een bloem het hele universum.” Geen dood geen vrees gaat over het klassieke boeddhistische leerstuk van geen-geboorte en geen-dood: in onze conventionele voorstelling van zaken denken wij dat we geboorte en dood zien, maar als je goed kijkt, is alles er en blijft alles er. Hij geeft hier in zijn kenmerkende, poëtische manier van schrijven veel aansprekende voorbeelden van. Het inzicht van geen-geboorte en geen-dood is een voorwaarde om pijn en stress te transformeren in levensgeluk. Thich Nhat Hanh is een man van toegepast boeddhisme, individueel maar ook in het samenleven van mensen (geëngageerd boeddhisme).

Thich Nhat Hanh - Hart van Boeddha's leerIn Het hart van Boeddha’s leer behandelt Thich Nhat Hanh in achtereenvolgende hoofdstukken de kernbegrippen uit het boeddhisme. Het is waar dat mindfulness centraal staat in de benadering van Thich Nhat Hanh, maar dit boek  maakt duidelijk dat hij zich plaatst in een contekst waarin alle leringen van de Boeddha (en latere leraren) tot gelding komen. Op een kenmerkende wijze benadrukt Thich Nhat Hanh dat alle leringen naar elkaar verwijzen. Het achtvoudig pad van de Boeddha maakt hij tot een dialogisch vraag-en-antwoordspel waarin hij de dilemma’s schetst waarmij jij jezelf in jouw concrete situatie kunt bevragen. Er zijn geen absolute antwoorden, alleen jouw toepassing op basis van jouw afwegingen. In het boek geeft hij ook een eigen draai aan het klassieke boeddhistische levenswiel met een visualisatie die laat zien dat de perspectieven van leven in pijn en verwarring (samsara) en bevrijding (nivana) elkaar onderling telkens afwisselen.

Thich Nhat Hanh - Omarm je woedeOmarm je woede is een uitnodiging aan een ieder om gevoelens van boosheid in zichzelf te onderkennen en productief te maken. Een krachtig thema en een voorbeeld dat laat zien dat Thich Nhat Hanh altijd zoveel mogelijk aansluiting zoekt bij het alledaagse. We leven mee met degene die het slachtoffer is van marteling maar als we leren zien dat woede en pijn is wat ons eveneens verbindt met de folteraar, dan leggen we de basis voor verzoening en heling. Het boek geeft inzichten en oefeningen die zowel indivueel als sociale toepasbaar zijn. In zijn Franse leefgemeenschap ‘Plum Village’ en op andere plaatsen in de wereld heeft Thich Nhat Hanh van oudsher veel gewerkt aan het bijeenbrengen van mensen die door diepe maatschappelijke tegenstellingen verdeeld worden, zoals Israeli’s en Palestijnen.

Thich Nhat Hanh - Understanding our mindUnderstanding our Mind  is een moelijker boek van Thich Nhat Hanh over de boeddhistische psychologie en filosofie. Helaas bestaat er geen Nederlandse vertaling van. In termen van het westerse denken beweegt hij zich in dit boek op het terrein van de fenomenologie. Hij analyseert de menselijke waarneming en plaatst deze in het kader van de ‘theorie van de acht bewustzijnsvormen’. Hiertoe behoort ook het ‘opslagbewustzijn’, dat we bijvoorbeeld bij Carl Gustav Jung tegenkomen als het ‘collectieve onbewuste’. De theorie van de acht bewustzijnsvormen is een doorontwikkeling van de Abhidharma, de oorspronkelijke fenomenologie in het vroege boeddhisme. Interessante kost voor wie enigszins filosofisch onderlegd is, maar ook voor de praktijk van de zenmeditatie. Thich Nhat Hanh gaat onder meer in op Immanuel Kant en Jean Paul Sartre. Met dit boek geeft hij opnieuw aan zich rekenschap te geven van de verankering van zijn leringen in klassiek boeddhistisch gedachtengoed. Ik heb het hier besproken; klik hier voor een Nederlandse vertaling van de ‘Vijftig verzen’ van de auteur aan het begin van het boek.

Thich Nhat Hanh - Biografie door Ton KamphofMededogen zonder grenzen door Ton Kamphof is een mooie beschrijving van het leven van Thich Nhat Hanh. Tom Kamphof plaatst zijn leringen in de contekst van zijn leven. Lezenswaardig en met vele details die je niet in de boeken van Thich Nhat Hanh zelf tegenkomt. Je maakt mee hoe Thich Nhat Hanh moeilijke jaren in Parijs doormaakt in het begin van zijn ballingschap in Frankrijk. De beweging van Thich Nhat Hanh vermeldt  soms dat hij in de jaren zeventig de boeddhistische delegatie leidde bij de internationale conferentie over de Vietnamoorlog, maar in dit boek wordt gezegd dat de delegatie niet werd toegelaten tot de conferentie.

Meer over Thich Nhat Hanh:
‘Geluk is een gewoonte’, interview met Trouw, 24 augustus 2012
Leven in aandacht

Ga terug naar Zen – algemeen | Ga verder naar Stephen Batchelor

%d bloggers liken dit: