Stephen Batchelor

Batchelor, Stephen - Buddhism without beliefsBuddhism without Beliefs door Stephen Batchelor is een klein meesterwerkje. Het was mijn eerste kennismaking met de auteur die ik hier een apart hoofdstuk geef omdat hij mij zozeer heeft beïnvloed. De uitdaging, zegt hij in dit boek, is om in jouw concrete situatie, oog in oog met de eindigheid van je leven, voor jezelf een boeddhaweg te vinden. Boeddhistische tradities zijn hierbij eerder hinderpaal dan houvast. Vanwege deze stellingname heeft Buddhism without Beliefs het nodige stof doen opwaaien. Batchelor beschrijft klassieke leerstukken als karma en reïncarnatie als historisch gedateerd geloofsgoed dat hij als boeddhistisch agnost niet kan overnemen. Dit was en is tegen het zere been van menig traditionalist. Volgens sommigen plaatst Batchelor zich hiermee zelfs buiten de orde van ‘het’ boeddhisme. Maar wat hij in feite zegt is dat er geen boeddhistische orde was toen de Boeddha zich een weg baande door de verwarring van zijn tijd. Hij nodigt je uit om die weg in jouw huidige omstandigheden zelf te gaan. Nieuwe boeddha’s zouden wel eens heel anders kunnen zijn dan het boeddhisme zich voorstelt.

Batchelor, Stephen - Alone with othersAlone with Others is een boek van eerdere datum. Hierin analyseert Batchelor existentialistische stromingen in filosofie en theologie. Dit doet hij omdat hij probeert te begrijpen in welke termen mensen in westerse samenlevingen zichzelf verstaan in een tijd waarin welvaart, materialisme en technologie gevoelens van leegheid, vervreemding en angst voeden. Hij is de enige niet die bijvoorbeeld Jean Paul Sartre aanhaalt; ook Thich Nhat Hanh (zie de aan hem gewijde rubriek hiervóór) refereert soms aan de Franse schrijver en filosoof. Beiden zien existentiële vertwijfeling als een uitdrukking van de tijd en als een aanknopingspunt voor de stap naar de boeddhaweg. Maar waar Thich Nhat Hanh de boeddhistische traditie toegankelijk maakt voor een westers publiek, kiest Batchelor voor de route van het westers boeddhisme dat het wiel op eigen kracht opnieuw uitvindt.

imageConfession of a Buddhist Atheist is een boek waarin Batchelor terugkijkt naar zijn ontwikkelingsweg. Dit boek en Buddhism without Beliefs dateren van de periode nadat hij was uitgetreden als monnik na een lang verblijf binnen een Tibetaanse orde en in een zenklooster in Zuid-Korea. Elders op deze site heb ik Confession of a Buddhist Atheist besproken. Het is een prachtboek dat diep in de bronnen over het leven van de Boeddha duikt en de hagiografie verruilt voor een heel ander beeld van de man en zijn werkzaamheid. Geen boek heeft me de afgelopen dertig jaar voor zulke knagende existentiële vragen geplaatst als dit en deze vragen draag ik als een dynamiserend krachtenveld met me mee op mijn eigen weg.

Meer over de auteur:
Stephen Batchelor’s website

Ga terug naar Thich Nhat Hanh | Ga verder naar Meer boeddhisme

%d bloggers liken dit: