Dhammasabbatical

Voor mezelf heb ik een soort dhammasabbatical ingelast. Na jaren van studie, beoefening en schrijven viel het spontaan stil. Waarom studeren? Waarom schrijven?

En daar hebben we er weer eens eentje. “Vier wetenschappelijke studies over hoe meditatie je hart, je hersens en je creativiteit kan beïnvloeden.” Het bericht komt voorbij bij het Nederlandse Boeddhisten Netwerk, een Facebookgroep.

Waarom toch willen mensen langs wetenschappelijke weg bewezen zien welke werkzaamheid meditatie zou kunnen hebben? Sluit je alsjeblieft bij een groep aan waar je onder deskundige leiding de eerste stappen leert zetten op het gebied van meditatie, onderzoek je ervaring, laat je dragen door het onbekende en vertrouw op de weg die je hebt ingeslagen.

Ik bemerk bij mezelf een lichte prikkeling wanneer ik berichten onder ogen krijg over wetenschappelijke studies over meditatie. Deze prikkeling zelf is het de moeite waard onderwerp te worden van meditatief zelfonderzoek. Ondertussen grijp ik mijn digitale notitieblok en laat me door de prikkeling stuwen een stukje te schrijven. Waarom?

Voor mezelf heb ik eigenlijk een soort dhammasabbatical ingelast. Na jaren van studie, beoefening en schrijven viel het spontaan stil toen mij het een en ander begon te dagen over de aard van vrijheid, vrede en geluk. Ik exploreer de stilte en de gewone dagelijkse loop der dingen om de tijd zijn werk te laten doen en mijn ontdekking van vrijheid, vrede en geluk te laten indalen.

Waarom studeren? Waarom schrijven? De waarheid dat je na verworven inzicht het best meteen de vloer kunt gaan vegen, dringt zich groots en onontkoombaar aan mij op.

In de gewone dagelijkse loop der dingen zag ik dezer dagen een gezinslid op het televisiescherm naar een film zoeken in het digitale aanbod van vermaak en geweld. In het voorbijgaan schoot in een flits een beeld voorbij met de woorden ‘Saigon, 1951’. Ook toen bemerkte ik een prikkeling. Frans Indochina, Vietnam: “Mijn god, wat hebben de Amerikanen daar toch een verschrikkelijke puinhoop van gemaakt!”

Bijna had ik er woorden aan besteed, toen de volgende associatie zich alweer aandiende: “Maar Thich Nhat Hanh zou zich zo nooit uitlaten, ook niet in de beslotenheid van zijn huiskamer.” Op dit kleine voorval laat ik de stilte van mijn dhammasabbatical nu los zodat de reflectie op prikkeling en antwoord in het binnenste van mijn gemoed op het tempo van mijn aandacht haar werk kan doen.

Wat betekenen vrijheid, vrede en geluk in het perspectief van de dhamma voor de manier waaarop je je prikkels laat transformeren in woord en gebaar? Ik heb nogal eens de remmen losgegooid en ben mensen verbaal te lijf gegaan, ook in geschrifte. Maar is dat wel een gepaste wijze om bij te dragen aan de bevrijding van levende wezens? Wat is, met andere woorden, de taal waarin de bodhisattva zich uitdrukt?

Deze en andere vragen spelen door mij heen, terwijl ik de stilte exploreer. Een stilte die overigens betrekkelijk is wanneer je in dichtbevolkt gebied woont. Maar er is nog een andere, laat ik zeggen: meditatieve, stilte die je kunt opzoeken. 

Een klein beetje lezen doe ik nog, en ik moest glimlachen toen ik in een boekje van Ajahn Sumedho een hoofdstuk tegenkwam over de ‘Sound of Silence’, het geluid van stilte. Als je heel goed luistert, zegt hij, dan heeft ook meditatieve stilte een bepaalde klank, die je ervan bewust maakt dat zelfs in staat van concentratie je gehoorswaarneming blijft werken. Wat betekent dat? Onderzoek je ervaring, betrek het bij je beoefening!

Wetenschap kan een waardevolle bijdrage leveren aan de wereld, maar ik word wantrouwig wanneer het lijkt alsof wetenschap, ook onbewust, wordt gepresenteerd als de maat van de dingen. Misschien dat je meditatie wetenschappelijk kunt bestuderen, en misschien vrijheid, vrede en geluk ook. Maar belangrijker is het de weg van vrijheid, vrede en geluk te bewandelen en je ervaring de maat van de dingen te laten zijn. Meditatie zal zich dan onthullen als een middel, en niet een dat op zichzelf staat.

Tot zover deze korte schriftelijke onderbreking van mijn dhammasabbatical.

Namu Amida Butsu,

Taigu

9 gedachten over “Dhammasabbatical”

  1. Dank voor deze onderbreking van je sabbatical (minder gebruikelijke schrijfwijze: sabatical)
    Zelfs (éénmalig?) met een reactiemogelijkheid, die kans laat ik niet liggen.
    Hoewel je niet meer gaat lezen, en al helemaal geen wetenschappelijke werken, over het boeddhisme, toch een tekst. Van niemand minder dan Jay Garfield: Ask not what buddhism can do for cognitive science; ask what cognitive science can do for buddhism.
    http://www.smith.edu/philosophy/docs/garfield_ask_not.pdf

    Ik vind het niet zo erg, die interesse van de wetenschap in meditatie, al betekent het allemaal niet zoveel (wat bv ‘bewustzijn’ is, is nog steeds een raadsel)
    Daarover lezen is niet anders dan ‘de vloer vegen’ hoor.

    Overigens wordt mijn voornemen, eind dit jaar ‘on leave’ te gaan, steeds sterker. Misschien wordt het dus ‘samen stil zijn’.

    1. Dank je voor je reactie, Joop, en ook voor het artikel van Jay Garfield.

      Wat er in mijn sociale omgeving gebeurt, probeer ik op gezette tijden wel enigszins bij te houden. Jouw blogs lees ik graag (goeie over Batchelor onlangs!). In het kader van de dhammasabatical open ik alleen de volg-app minder vaak, maar alles wordt voor me bewaard.

      Garfield schrijft dat we ons pas zouden moeten verbazen wanneer de wetenschap zou aantonen dat meditatie niet positief uitpakt voor ons psychische en lichamelijke welbevinden. Dus wat moeten we aan met deze studie (doorklikken)?

      https://www.inverse.com/article/6040-mindfulness-meditation-is-screwing-with-your-memory

      Het is natuurlijk maar één studie en wetenschap bestaat bij de gratie van herhaalde verificatie en/of falsificatie.

      De reactiemogelijkheid op deze site bestaat zo lang er juiste spraak heerst. Ik realiseerde me toen ik deze optie weer activeerde, dat ik het kanaal na een vorig incident te lang gesloten heb gehouden.

  2. Voor mij persoonlijk heeft een wetenschappelijk onderzoek naar het effect van meditatie geen toegevoegde waarde. Ik “durf” zonder waardebepaling te mediteren. Zoals Nico zegt: “het is een beoefening die je alleen zelf kan ervaren: in de eerste persoon”
    Jules, bedankt voor je heldere betoog.

  3. Ik vraag me even af hoe iemand een sabbatical kan nemen van de Dhamma? Van schrijven, lezen en studeren, ja dat wel. Maar van de Dhamma? Je stuk leest alsof je ‘er’ juist ‘meer’ mee ‘bezig’ bent…(rare woorden, maar goed). Dus een vruchtbaar sabbatical gewenst.
    Leuk artikel trouwens, van Garfield. Bedankt voor de verwijzing.

    1. Dank voor je reactie. Voor alle duidelijkheid: Ik neem geen sabbatical van de dhamma, maar juist een sabbatical om meer aandacht te kunnen geven aan de dhamma. De sabbatical betekent in mijn geval: vrij van studeren en vrij van het schrijven dat ik jarenlang met zeer grote regelmaat heb gedaan. Mijn artikel is mede een tussenbericht aan mijn lezers waarin ik de reden voor de adempauze uitleg.

  4. Nog eentje dan
    Natuurlijk neem je geen sabbatical van de dhamma zelf (interessant dat je ‘dhamma’ schrijft en niet ‘dharma’)
    Toch hoop ik dat je tussentijds nog een keer wilt lezen: de afsluitende (?) blogtekst van David Chapman over ‘buddhist ethics’ gisteren gepubliceerd; en mijn blog volgende week (?) over het thema boeddhistische ethiek waarin ik me met Chapman (en anderen) probeer te verhouden.

    En over je opnieuw openstellen van de reactiemogelijkheid:
    Vergeet niet dat ‘juiste spraak’ niet alleen is ‘Onthouding van het vertellen van leugens, van het spreken van lasterende taal en van harde woorden’. Maar ook: ‘Onthouding van onzinnig gepraat’, van GEBABBEL dus’. Op een andere blog wordt dat wel eens vergeten
    Dat zijn geen íncidenten’ maar een sluipend gif.

    1. Ik lees nu soms stukjes uit voordrachten van Ajahn Sumedho. Dhamma en dharma is hetzelfde, maar soms goed van term te wissen om het brede perspectief te houden. Ik zal ook Chapmans slot en jouw blog lezen, heb hier eerdere afleveringen van Chapman over gezien.

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s