Allah, Boeddha, Christus, Dharma

Had de profeet Mohammed geweten van het bestaan van de Boeddha, dan zou hij hem als een belangrijke religieuze figuur hebben gezien, net zoals hij in Abraham en Jezus geestverwanten onderkende, schrijft godsdiensthistorica Karen Armstrong in haar boek Een geschiedenis van God uit 1993

Aanslag op Charlie Hebdo in Parijs
Bij alles zouden we bijna vergeten dat de islam van Mohammed (570-632) van oudsher een edelmoedige religie is die verdraagzaamheid en sociale rechtvaardigheid hoog in het vaandel voert. De Koran, de collectie van goddelijk geïnspireerde inzichten die de profeet stukje bij beetje dicteerde, spreekt van Allah als een transcendente werkelijkheid in en achter alles en iedereen. Allah is een onzegbare eenheid, niet de persoonlijke God van het christendom die via een zoon mens is geworden en dusdoende in een soort spagaat met zichzelf is geraakt.

Mohammed ging uit van een basisreligie naar de waarheden waarvan de wijsheidstradities van verschillende culturen verwezen. In deze geest leefden onder islamitische heerschappij moslims, joden en christenen eeuwenlang in vrede naast en met elkaar samen, ook in Europa. Allah was en is een god die vraagt materiële welvaart te delen met anderen die het minder hebben en respect te hebben voor mens, dier en natuur.

Monotheïsme
Het boek van Karen Armstrong had ik de afgelopen week bij me tijdens een retraite van enkele dagen bij mijn oude vrienden, de benedictijnen van de Sint Adelbertabdij in Egmond. Ik had me opgemaakt om in die omgeving de spiritualiteit van de Boeddha en Jezus aan een nader onderzoek te onderwerpen, maar terwijl ik er was, deed de actualiteit het beeld kantelen.

Monotheïsme komt in soorten en maten en het is nuttig op te merken dat dit niet van zichzelf eenkennig is. Dit is een specifieke problematiek van vooral het westerse christendom. En terwijl wij tegen de achtergrond van onze eigen historie vaak geneigd zijn de raakvlakken van boeddhisme en christendom te bestuderen, zou het vanuit het eigentijdse perspectief voor de hand liggen hier ook de islam in te betrekken, realiseerde ik me deze week met een schok.

Vrede en verzoening
Naar aanleiding van de gebeurtenissen gaven vier vooraanstaande Franse imams samen met paus Franciscus een verklaring uit waarin zij het belang onderstreepten van vrije meningsuiting en opriepen tot wederzijds respect van religies en intensivering van de onderlinge dialoog. Precies het soort werken aan vrede en verzoening waarvan Thich Nhat Hanh zijn levensmissie heeft gemaakt.

In de maatschappelijke discussie miste ik tot dusver de stem van de Boeddha-Dharma. Bij interreligieuze vergelijking wordt in zenkring de focus algauw gericht op de mystiek en dit is inderdaad een mogelijkheid. Maar is, met alle waardering voor wat er aan kleins ondernomen wordt, de weg van de mystiek niet een achterafweggetje voor een beperkte groep?

Als je Karen Armstrong volgt in haar interviews en initiatieven voor een universele toepassing van compassie sinds Een geschiedenis van God, als je kijkt naar het vredeswerk van Thich Nhat Hanh en zijn gemeenschap, dan vertegenwoordigen zij een aanpak die aansluiting zoekt bij de hoofdstroom van de interreligieuze beweging. Het lijkt me een goede zaak wanneer meer boeddhisten zich hierin zouden voegen.

Namu Amida Butsu.

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s