Dank zij Amida Boeddha?

Japans is in sommige boeddhistische stromingen zo’n beetje wat kerklatijn vroeger voor het katholicisme was. Dat geldt voor het Reine Land en ook voor Zen

Amida Boeddha
De Tathagata Oneindig Leven is mijn toevlucht!
Het Onvoorstelbare Licht is mijn toevlucht!

Dit zijn, in de vertaling van het Antwerpse centrum voor shinboeddhisme, de openingswoorden van de Shoshinge, een hymne waarin Shinran (1173-1263) de leer van het Reine Land-boeddhisme uiteenzet. Shinran was de stichter van het shinboeddhisme, een van oorsprong Japanse Reine Land-school.

Het gezang vangt aan met een eerbetoon aan de Tathagata Oneindig Leven, een aanduiding voor Amida, de boeddha van oneindig leven en onmetelijk licht.

Gunstige wedergeboorte
Namu Amida Butsu, Namu Amida Butsu is de recitatie die in het Reine Land-boeddhisme centraal staat. Het betekent ‘Eer aan Amida Boeddha’ of ‘Ik vertrouw mij toe aan Amida Boeddha’. Volgelingen spreken de recitatie uit om zich na hun dood te verzekeren van een gunstige wedergeboorte in het boeddhaland van Amida en om hem te danken voor zijn grote mededogen.

De nembutsu, zoals de recitatie heet, kan ook een meditatieve functie hebben. Namu (ik vertrouw mij toe) en Amida Butsu (Amida Boeddha) zijn niet subject versus object. De nembutsu zeggen, dag en nacht, hardop of in stilte, is een mindfulnessoefening die kan uitmonden in het besef van de mystieke eenheid van beide. Ik ben niet hier en het Reine Land is niet daar. Zenleraren hebben hun studenten de geschiedenis door dan ook laten trainen met de nembutsu.

Chemie
Zelf doe ik mijn zitmeditaties en mijn nembutsu’s net zoals het komt. Zen met een vleugje Reine Land, het bevalt me steeds beter. Beide steken elkaar als het ware aan in een chemie met een opmerkelijke uitwerking. Soms zwelt de nembutsu aan tijdens de meditatie of kun je er, als alternatief voor de ademhaling, op terugvallen wanneer je afdwaalt.

Je kunt Namu Amida Butsu zeggen, of namu-amida-bu of namandabu, zoals de Japanse verkortingen ervan luiden. Maar het blijft reciteren in een vreemde taal en soms vraag ik me af wat je nu het beste in het Nederlands zou kunnen zingen, gesteld dat je dat zou willen.

Cultureel misverstand
‘Ik vertrouw mij toe aan Amida Boeddha’ zingt niet lekker en accentueert subject en object. Dit is jammer, want voor toevertrouwen aan de compassie van Amida is in het Reine Land-boeddhisme een sleutelrol weggelegd.

Lof aan Amida Boeddha dan, lof aan Amida Boeddha, lof aan Amida Boeddha?

Eer zij Amida Boeddha, vind ik wel een mooie, maar het ‘Eer zij’ klinkt wat gedragen; we komen het ook in het taalgebruik van de christelijke liturgie tegen. Dat zou geen bezwaar hoeven te zijn, ware het niet dat sommige mensen toch al de indruk hebben dat Amida Boeddha lijkt op een kracht buiten onszelf. Dit is evenwel een cultureel misverstand dat de fundamentele non-dualiteit van het Reine Land-boeddhisme over het hoofd ziet.

Barrière opwerpen
Een alternatief voor ‘Eer zij Amida Boeddha’ zou kunnen zijn: ‘Dank zij Amida Boeddha’. ‘Eer zij’ gaat algauw in de richting van verering en ‘dank zij’ ligt naar mijn gevoel minder ver weg van (toe)vertrouwen.

Japans is in sommige boeddhistische stromingen zo’n beetje wat kerklatijn vroeger voor het katholicisme was. Dat geldt voor het Reine Land maar ook voor Zen. Er is iets te zeggen voor de traditie maar er is ook iets voor te zeggen om vaker Nederlands te gebruiken. Een vreemde taal kan immers een barrière opwerpen voor mensen.

Ik heb nu een dag of twee het Namu Amida Butsu afgewisseld met Eer zij Amida Boeddha. Het voelt onwennig en onbevredigd. Dank zij Amida Boeddha begint zichzelf nu te doen spreken. Want zo gaat dat in het Reine Land-boeddhisme. Niet ik neem het initiatief; nee, Amida roept en spreekt door mij.

3 gedachten over “Dank zij Amida Boeddha?”

  1. ‘Dat zou geen bezwaar hoeven te zijn, ware het niet dat sommige mensen toch al de indruk hebben dat Amida Boeddha lijkt op een kracht buiten onszelf.’
    Hoe verhoud zich dit met ‘zelfkracht’ en ‘anderkracht’ . Zijn die uiteindelijk ook niet dezelfde.

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s