Meditatie voor de massa’s

Ethisch gedrag cultiveren, de leer van de Boeddha onderhouden en goed karma verwerven door ruimhartig te doneren. Dat, en niet mediteren, heeft de geschiedenis door de overgrote meederheid van de boeddhisten beziggehouden

20140225-111309.jpgDit schrijft Eric Braun in het artikel ‘Meditation en Masse. How colonialism sparked the global Vipassana movement’ op de website van Tricycle. Dat binnen het boeddhisme een rol was weggelegd voor meditatie, heeft men nooit miskend, zegt hij. Om verlicht te kunnen raken, gold meditatie als onmisbaar. Maar historisch gezien hebben de meeste boeddhisten zich tevreden gesteld met het leiden van het soort leven dat ze voorsorteerde voor een gunstige wedergeboorte.

Het is een lang artikel, waarin de auteur ingaat op de geschiedenis van het theravada-boeddhisme Birma. Bescherming van het boeddhisme was van oudsher een rol van de Birmese koningen. Toen het Britse gezag eind negentiende eeuw zijn intrede deed, werd de koning afgezet. Er werd vrijheid van godsdienst afgekondigd zoals deze ook in andere koloniën gold.

De verontwaardiging in Birma was groot. In respons ging het boeddhisme zich organiseren in een massabeweging, met een enorme lekenparticipatie. Deze beweging bracht leraren voort en een vorm van meditatieve beoefening die later naar het Westen werd geëxporteerd. De auteur brengt deze historie op om te laten zien dat het moderne vipassana niet alleen wortelt in Thailand en Sri Lanka, maar ook in Birma.